Basic of ASP.NET (part 3)

State Handling

ဒီေန႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ASP.NET မွာ အေရးၾကီးတဲ႔ state handling အပိုင္းကို ေျပာၾကရေအာင္။ asp.net မွာ server နဲ႔ client ဆိုျပီး အလုပ္လုပ္တာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ သိျပီးသားေနာ္။ browser ကေန request လုပ္လိုက္တဲ႔ အခါမွ web server ထဲကိုသြားျပီး အလုပ္လုပ္တာေလ၊ variable ေတြ ေၾကျငာတာေတြ ရွိမယ္၊ class ေတြ object ေဆာက္မယ္၊ စသည္ျဖင့္ေပါ့။ ဟုတ္ျပီ အဲ့ဒီလို web server ထဲမွာ client request ေပၚမူတည္ျပီး process လုပ္လို႔ ျပီးရင္ client ဆီကို response ျပန္ပို႔ေပးတယ္။ အဲ့ဒီလို request ကို response လုပ္ျပီးတာနဲ႔ web server ထဲမွာ ေဆာက္ထားသမွ်ကို အားလံုး ရွင္းလိုက္ပါတယ္။ ဒါဆို ေနာက္ထပ္တစ္ၾကိမ္ server ကို request ျပန္လာရင္၊ ပထမတစ္ၾကိမ္တုန္းက ေဆာက္ထားသမွ်ေတြ ရွိဦးမလား? မရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒုတိယ request အတြက္ ေနာက္ထပ္တစ္ၾကိမ္ ထပ္ျပီး object ေတြ variable ေတြ ျပန္ေၾကျငာရျပန္ပါတယ္။ response ျပီးရင္ ျပန္ဖ်က္လိုက္ျပန္ပါတယ္။ ဒီနည္းအားျဖင့္ request လာတိုင္း လာတိုင္း variable ေတြက အျမဲပဲ အသစ္အသစ္ေတြ ျဖစ္ေနတာပါ။ ဒါဆိုရင္ ပထမတစ္ၾကိမ္တုန္းက variable ထဲမွာ သိမ္းထားခဲ႔တဲ႔ value ေတြကို၊ ဒုတိယ အၾကိမ္မွာ ျပန္ေခၚမယ္ဆိုရင္ ရပါဦးမလား? မရနိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီအခ်က္က အေရးၾကီးပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ variable ေတြမွာ တန္ဖိုးေတြ သိမ္းတယ္ဆိုတာ အဲ့ဒီ variable က memory ေပၚမွာ ရွိေနသေရႊ႕ပဲ သိမ္းထားလို႔ ရတာပါ။ window form application မွာ အဲ့ဒီ form(class) မွာ ေၾကျငာထားတဲ႔ variable ေတြက အဲ့ဒီ form မပိတ္မျခင္း life time ရွိပါတယ္။ web form application(asp.net) မွာေတာ့ variable တစ္ခုရဲ႕ သတ္တမ္းက request နဲ႔ response ၾကားထဲမွာပဲ ရွိပါတယ္။ ဥပမာဗ်ာ ကြၽန္ေတာ္က number အတိုးအေလွ်ာ့ လုပ္တဲ႔ program ေလး တစ္ခုေရးျပမယ္။

design

inc button ကိုႏွိပ္ရင္ label ထဲက value ကို ၁ တိုးမယ္။ dec ဆိုရင္ ၁ ေလွ်ာ့မယ္ေပါ့။ အိုေက ဒီ ပုစာၦေလးကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ window application မွာ ေရးသလိုပဲ ေရးၾကည့္မယ္ဆိုရင္၊ ဒီလိုမ်ိဳး ေရးပါမယ္…

public partial class state_handling : System.Web.UI.Page
{
    int value = 0;
    protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
    {
        Label1.Text = value.ToString();
    }
    protected void Button1_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        value++;
        Label1.Text = value.ToString();
    }
    protected void Button2_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        value--;
        Label1.Text = value.ToString();
    }
}

ေရးထားတာကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အားလံုး မွန္တယ္လို႔ ထင္စရာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ run ျပီး button ေတြကို ႏွိပ္ၾကည့္လိုက္ပါဦး။ inc button ကိုႏွိပ္တိုင္း 1 ပဲ ျပေနျပီး၊ dec button ကိုႏွိပ္ရင္ေတာ့ အျမဲပဲ -1 ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။ ဘာလို႔ ဒီလို ျဖစ္ရတာလဲ? ဟုတ္ကဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေၾကျငာထားတဲ႔ class variable ေၾကာင့္ပါပဲ။ button ႏွိပ္လို႔ server side ကို ျပန္လာတိုင္း ဒီ variable ကို အသစ္ျပန္ျပီး ေၾကျငာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အျမဲတမ္း 0 ျပန္ျပန္ျဖစ္သြားတာေၾကာင့္ပါ။ ဟုတ္ကဲ႔ ဒါဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ variable ထဲကတန္ဖိုး မေပ်ာက္ေအာင္ ဘယ္လိုသိမ္းမလဲ? State Variable ေတြ အျဖစ္ေၾကျငာျပီး သိမ္းရပါမယ္။ state variable အမ်ိဳးအစား ၃ မ်ိဳးရွိပါတယ္။

-       ViewState

-       Session

-       Application

1) ViewState

Web page တစ္ခုအတြင္းထဲမွာ တန္ဖိုး မေပ်ာက္ေအာင္ သိမ္းခ်င္ျပီဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ViewState variable အျဖစ္ေၾကျငာျပီး သိမ္းလို႔ရပါတယ္။ ViewState variable ေၾကျငာတယ္ဆိုတာက တကယ္ေတာ့ ViewState array ထဲမွာ ေနရာ တစ္ေနရာ သြားယူလိုက္တာပါပဲ။ ကဲ ဒီ program ေလးကို ျပန္ျပင္ျပီး run ၾကည့္ရေအာင္။

public partial class state_handling : System.Web.UI.Page
{
    protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
    {
        if (ViewState["value"] == null)
            ViewState["value"] = 0;
        Label1.Text = ViewState["value"].ToString();
    }
    protected void Button1_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        ViewState["value"] = Convert.ToInt32(ViewState["value"]) + 1;
        Label1.Text = ViewState["value"].ToString();
    }
    protected void Button2_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        ViewState["value"] = Convert.ToInt32(ViewState["value"]) - 1;
        Label1.Text = ViewState["value"].ToString();
    }
}

အရင္ဆံုး pageload event မွာ ViewState variable ေၾကျငာပါတယ္။ မေၾကျငာခင္မွာ အဲ့ဒီ variable ရွိမရွိ အရင္ စစ္ပါတယ္။ state variable ေတြက object type ပါ။ ဒါေၾကာင့္ null နဲ႔ ညီေနရင္ မေၾကျငာရေသးပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္က viewstate array ထဲကို တန္ဖိုုးတစ္ခု ထည့္လိုက္ပါတယ္။ ဒါဟာ variable ေၾကျငာ လိုက္တာပါပဲ။ variable name ကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ၾကိဳက္တာ ေပးလို႔ရပါတယ္။ အခုကြၽန္ေတာ္က value လို႔ ေပးလိုက္ပါတယ္။ inc button ႏွိပ္ရင္ အဲ့ဒီ viewstate variable ထဲကတန္ဖိုးကို ၁ တိုးပါတယ္။ ျပီးအဲ့ဒီ variable ကို label မွာ ရိုက္ျပလိုက္တာပါပဲ။ dec button အတြက္လည္း ဒီအတိုင္းပါပဲ။ viewstate variable ကို သံုးျခင္းအားျဖင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ form တစ္ခုထဲမွာ တန္ဖိုးမေပ်ာက္ေအာင္ သိမ္းလို႔ ရသြားပါျပီ။

2) Session

ကြၽန္ေတာ္တို႔ viewstate variable ထဲက တန္ဖိုးကို page တခုထဲမွာ သိမ္းထားနိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီpage ကေန တျခား page တခုကို သြားလိုက္ျပီဆိုတာနဲ႔ အဲ့ဒီ viewstate variable ထဲကတန္ဖိုး မရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒါဆို ကြၽန္ေတာ္က Project ထဲမွာ ရွိတဲ႔ ဘယ္page ကိုသြားသြား တန္ဖိုးမေပ်ာက္ေစခ်င္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ viewstate variable ကို သံုးလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ ဒီလို အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ Session variable ကိုသံုးရပါမယ္။ ဥပမာဗ်ာ.. အခုကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရးေနတာ default.aspx ဆိုပါေတာ့။ အဲ့ဒီမွာ button တစ္ခုထပ္ထည့္ပါမယ္။ go to page2 ေပါ့။ အဲ့ဒီ button click event မွာ ဒီလိုေရးရပါမယ္။

    protected void Button3_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        Response.Redirect("Default2.aspx");
    }

Response.Redired function က server side မွာ page တခုကေန ေနာက္တစ္ခုကို သြားဖို႔အတြက္ ေရးတာပါ။ အခုကြၽန္ေတာ္က Default2.aspx page ကိုသြားမယ္ေပါ့။ အရင္ဆံုး Defautl2.aspx page ကိုလည္း ေဆာက္ေပးထားဦးေနာ္။ အဲ့ဒီ page ထဲမွာလည္း Default.aspx ကိုျပန္သြားဖို႔အတြက္ ေပၚကလိုပဲ button ေလးထည့္ျပီး event ေရးေပးထားေပါ့။ ျပီးရင္ program ကို ျပန္စမ္းၾကည့္ပါဦး။ Default.aspx ထဲမွာ inc button ကို ၅ ခါႏွိပ္လိုက္မယ္။ ဒါဆို ၅ လို႔ ေပၚေနျပီေပါ့၊ အဲ့ဒီ အခ်ိန္မွာ go to page2 button ကိုႏွိပ္လိုက္၊ Defaut2.aspx ကိုေရာက္သြားမယ္။ go to page1 button ကိုျပန္ႏွိပ္လိုက္၊ ဒါဆို Default.aspx page ကိုျပန္ေရာက္လာျပီ။ အခုၾကည့္လိုက္ပါဦ။ ခုနတုန္းက ေရာက္လက္စ ၅ ေပၚေနေသးလား မေပၚေတာ့ဘူးေနာ္။ 0 ကေန ျပန္စသြားတာကို ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါကို ေျပာခ်င္တာပါ၊ viewstate variable ေတြက page တစ္ခုအတြင္းမွာပဲ တန္ဖိုးမေပ်ာက္ေအာင္ သိမ္းနိုင္ပါတယ္။ အိုေက အခုကြၽန္ေတာ္ Session variable နဲ႔ ေျပာင္းျပီး ျပန္စမ္းၾကည့္ပါဦး။

public partial class _Default : System.Web.UI.Page
{
    protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
    {
        if (Session["value"] == null)
            Session["value"] = 0;
        Label1.Text = Session["value"].ToString();
    }
    protected void Button1_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        Session["value"] = Convert.ToInt32(Session["value"]) + 1;
        Label1.Text = Session["value"].ToString();
    }
    protected void Button2_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        Session["value"] = Convert.ToInt32(Session["value"]) - 1;
        Label1.Text = Session["value"].ToString();
    }
    protected void Button3_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        Response.Redirect("Default2.aspx");
    }
}

3) Application

Session variable က user ကို ကိုယ္စားျပဳပါတယ္။ user တစ္ေယာက္ကို session တစ္ခုေပါ့။ ဒါဆို user ဆိုတာကေရာ ဘာကိုေျပာတာလဲ? User ဆိုတာက client ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ browser ကို ရည္ညႊန္းပါတယ္။ ဥပမာ.. ကြၽန္ေတာ္အခု ေရးထားတဲ႔ inc-dec program ကို client computer ၃ လံုးကေန ေခၚသံုးမယ္ ဆိုပါေတာ့။ client A က inc လုပ္တယ္၊ ၃ အထိေရာက္ေနျပီ။ အဲ့ဒီ အခ်ိန္မွာ client B က ၀င္လာတယ္၊ inc button ကိုႏွိပ္တယ္၊ ၄ ကေနစေပၚမလား? မေပၚပါဘူး။ ၁ ကေနပဲ စျပီး ေပၚမွာပါ။ ဆိုလိုတာကေတာ့ client A နဲ႔ client B က ဘာမွ မဆိုင္တဲ႔ သီးျခား user(session) ေတြျဖစ္လိုပါပဲ။ တခါတေလမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔က session အားလံုးနဲ႔ ဆိုင္တဲ႔ variable မ်ိဳး လိုခ်င္ျပီဆိုရင္ေတာ့ Session variable နဲ႔လည္း အဆင္မေျပေတာ့ပါဘူး။ ဒီအခါမ်ိဳးမွာ application variable ကို သံုးလို႔ ရပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳးပါ…

public partial class _Default : System.Web.UI.Page
{
    protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
    {
        if (Application["value"] == null)
            Application["value"] = 0;
        Label1.Text = Application["value"].ToString();
    }
    protected void Button1_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        Application["value"] = Convert.ToInt32(Application["value"]) + 1;
        Label1.Text = Application["value"].ToString();
    }
    protected void Button2_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        Application["value"] = Convert.ToInt32(Application["value"]) - 1;
        Label1.Text = Application["value"].ToString();
    }
    protected void Button3_Click(object sender, EventArgs e)
    {
        Response.Redirect("Default2.aspx");
    }
}

Note: application state test program ကို စမ္းဖို႔အတြက္ browser ၂ခု ၃ခု ဖြင့္ျပီး စမ္းၾကည့္လို႔ရပါတယ္။

basic of ASP.NET (part 2)

EVENT HANDLING

ဒီေန႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ASP.NET ရဲ႕ event ေတြ အလုပ္လုပ္ပံုကို ေလ့လာလိုက္ရေအာင္။ ASP.NET မွာ server-side event အမ်ိဳးအစား ၃ မ်ိဳးရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါေတြကေတာ့…

၁) Page Events ( Page_Load, Page_Init, …. )

၂) Cache Events (TextChanged, CheckedChanged, … )  နဲ႔

၃) Post-Back Events (Button1_Click) တိုျဖစ္ပါတယ္။

Server-side event ေတြက အေပၚမွာ ျပထားတဲ႔ အတိုင္းပဲ အစီအစဥ္လိုက္ အလုပ္လုပ္ပါတယ္။ server side ကိုေရာက္တာနဲ႔ အရင္ဆံုး Page Events ေတြက အရင္လုပ္ပါတယ္။ ျပီးရင္ cache events ေတြရွိရင္ cache events ေတြ လုပ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွ Post-Back event က အလုပ္လုပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သိထားရမွာက web application မွာ button ကိုႏွိပ္လိုက္ရင္ အရင္ဆံုး အလုပ္လုပ္သြားမွာက အဲ့ဒီ button ရဲ႕ click event မဟုတ္ဘူး ဆိုတာပါပဲ။ example program ေလး တစ္ခုေလာက္ ၾကည့္လိုက္ပါ။ ရွင္းသြားမွာပါ။ web from ေလး တစ္ခု ယူျပီး TextBox တစ္ခုနဲ႔ Button တစ္ခု ထည့္လိုက္ပါ။

<body><form id=”form1″ runat=”server”>

<asp:TextBox ID=”TextBox1″ runat=”server” ontextchanged=”TextBox1_TextChanged”> </asp:TextBox>

<asp:Button ID=”Button1″ runat=”server” onclick=”Button1_Click” Text=”Button” />

</form>

</body>

ျပီးရင္ TextBox အတြက္ TextChanged Event နဲ႕ Button အတြက္ ButtonClick Event ကို cs file မွာ သြားေရးပါမယ္။ Page_Load event မွာလည္း ေအာက္မွာ ျပထားတဲ႔ အတိုင္း ေရးလိုက္ပါ။

protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
{
       Response.Write("--Page_Load--");
}
protected void TextBox1_TextChanged(object sender, EventArgs e)
{
       Response.Write("--TextBox1_TextChanged--");
}
protected void Button1_Click(object sender, EventArgs e)
{
       Response.Write("--Button1_Click--");
}

အိုေက.. ဒါဆိုရပါျပီ အရင္ဆံုး run ၾကည့္လိုက္ပါတယ္။ browser မွာ ဘာေတြ ေပၚလာမလဲ။ –Page Load– ဆိုတဲ႔ စာသား ေပၚလာမွာပါ။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ page ေပၚဖို႔အတြက္ server side ကို ပထမဆံုး request လုပ္တဲ႔ အခါ page load event ျဖစ္သြားလို႔ပါ။ အခု textbox မွာ စာရိုက္ၾကည့္ပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရးထားတဲ႔ Textchanged event ျဖစ္လား။ မျဖစ္ပါဘူး။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ textchange event က cache event အမ်ိဳးအစားျဖစ္တာေၾကာင့္ server side ကို post back မျပန္မျခင္း အလုပ္မလုပ္ပါဘူး။ ျပီးေတာ့မွာ button ေလးကို ႏွိပ္လိုက္ပါ။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ server side ကို postback ျပန္သြားပါလိမ္မယ္။ buton click လုပ္လိုက္ေပမယ့္ click event ကို အရင္လုပ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ပထမဆံုး PageLoad ပဲ အရင္လုပ္မွာပါ။ ေနာက္ ခုနတုန္းက cache လုပ္ထားတဲ႔ TextChanged Event ဆက္လုပ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွ PostBack event ျဖစ္တဲ႔ Button Click အလုပ္လုပ္သြားတာ ေတြ႔ရမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ page မွာ ဒါမ်ိဳး ေပၚသြားမွာပါ။

–Page_Load—-TextBox1_TextChanged—-Button1_Click–

basic of ASP.NET (part 1)

Basic of ASP.NET

Microsoft platform ေပၚမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ web application ေတြေရးေတာ့မယ္ဆိုရင္ အရင္တုန္းက Active Server Page(ASP) ကိုသံုးခဲ႔ၾကပါတယ္။ classic ASP လို႔လည္း ေခၚပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ .net framework ကို အေျခခံတဲ႔ ASP.NET ကိုပိုျပီး အသံုးမ်ားလာၾကပါျပီ။ ASP.NET ဟာ classic ASP ရဲ႕ next generation ျဖစ္ေပမယ့္ လံုး၀ မတူေတာ့ သေလာက္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ အမ်ားၾကီး လုပ္ထားပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ classic ASP က interpreted language ျဖစ္ျပီး၊ ASP.NET ကေတာ့ Compiled language ပါ။ ASP.NET က .NET Framework နဲ႔ integrated လုပ္ထားျပီး Object-oriented လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ classic ASP မွာ server side coding အတြက္ VBScript ကိုသံုးရျပီး၊ ASP.NET မွာေတာ့ .NET Frameword ထဲက ၾကိဳက္တဲ႔ language နဲ႔ ေရးလို႔ ရပါတယ္။ အသံုးမ်ားတာကေတာ့ C#.NET နဲ႔ VB.NET ေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ C#.NET language နဲ႔ သံုးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ desktop application (window application) ေတြေရးခဲ႔တုန္းက ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရးခဲ႔တဲ႔ program ကို computer တစ္လံုးမွာထည့္ထားလိုက္ရင္ အဲ႔ဒီ computer မွာပဲ သံုးခြင့္ရွိပါတယ္။ တျခား ကြန္ပ်ဴတာေတြကေန ေခၚသံုးလို႔ မရပါဘူး။ web application ကေတာ့ ဒီလို မဟုတ္ပါဘူး ကြၽန္ေတာ္က computer တစ္လံုးမွာ သြင္းထားလိုက္ရင္ အဲ႔ဒီ computer နဲ႔ network ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ႔ ကြန္ပ်ဴတာေတြ အားလံုးကေန ေခၚျပီး သံုးခြင့္ရွိပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ကြၽန္ေတာ္ Program သြင္းထားတဲ႔ computer ကို server computer လို႔ ေခၚျပီး၊ တျခား ေခၚသံုး ခ်င္တဲ႔ computer ေတြကေတာ့ client computer ေတြေပါ့။ အဲ့ဒီ server computer မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ program ထည့္ဖို႔အတြက္ Internet Information Service (IIS) ရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ program ကို IIS ထဲမွာ directory တစ္ခုအေနနဲ႔ ထည့္ေပးထားရပါမယ္။ IIS က Microsoft window component တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ IIS ထဲမွာ ရွိတဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ program ကို client computer ေတြကေန ေခၚသံုးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ Internet Explorer ( or any browser ) ကိုသံုးရပါတယ္။

ဟုတ္ျပီ.. အခုကြၽန္ေတာ္တို႔ ASP.NET အလုပ္လုပ္ပံုကို ဆက္ေျပာရေအာင္။ browser address bar မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ http://www.google.com ရိုက္လိုက္ျပီ ဆိုပါေတာ့၊ ဒါဆို google server computer ရဲ႕ web server ကိုေရာက္သြားပါမယ္။ ဒါကို request လုပ္တယ္လို႔ ေခၚပါတယ္။ server က client ရဲ႕ request ကို မူတည္ျပီး ပံုေသာ္လည္းေကာင္း၊ html page အျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ client ကို ျပန္ပို႔ေပးပါတယ္။ ဒါကို response ျပန္တယ္လို႔ ေခၚပါတယ္။ ျပန္လာတဲ႔ response ကိုမွ browser ကေန ျပန္ျပေပးပါတယ္။ အိုေက ဒါဆိုရင္ google ရဲ႕ default page က်လာျပီေပါ့။ အဲ့ဒီမွာ ကြၽန္ေတာ္က ရွာခ်င္တဲ႔ စာသားတစ္ခုကို ရိုက္ျပီး search ကို ႏွိပ္လိုက္တယ္ဆိုရင္ browser ကေန server ကို ေနာက္တစ္ၾကိမ္ request လုပ္ပါတယ္။ ဒီ request ထဲမွာ ပါလာတဲ႔ search word ကို database ထဲမွာ ရွာမယ္၊ ျပီးရင္ client ကို response ျပန္ပါမယ္။ ဒီနည္းအားျဖင့္ server နဲ႔ client အျပန္အလွန္ အလုပ္လုပ္ေပးပါတယ္။ client ကေန server ကိုသြားတဲ႔ request object မွာ method ၂ ခုခြဲနိုင္ပါတယ္။ ပထမဆံုး အၾကိမ္ သြားတဲ႔ အခါ get method နဲ႔ သြားျပီး ေနာက္အၾကိမ္ေတြမွာေတာ့ post method နဲ႔ သြားပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ server side မွာ အလုပ္လုပ္မယ့္ coding ေတြကို C# language နဲ႔ cs file ထဲမွာ ေရးေလ့ရွိပါတယ္။ client side မွာ အလုပ္လုပ္မယ့္ code ေတြကိုေတာ့ aspx file ထဲမွာ ေရးပါတယ္။ cs file ထဲမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေရးထားတဲ႔ code ေတြက server ကို request လာတဲ႔ အခ်ိန္မွာ အလုပ္လုပ္ေပးျပီး၊ pure html အျဖစ္ client ကို response ျပန္ပါတယ္။
အခု ကြၽန္ေတာ္တို႔ ပထမဆံုး asp.net program တစ္ခု စေရးၾကရေအာင္။ VS 2008 ကိုဖြင့္လုိက္ပါ။ ျပီးရင္ File -> New -> Web Site ကို ေရြးလိုက္ပါ။ ျပီးရင္ localhost ေအာက္မွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ website ေလးကို နံမည္ေပးျပီး ok လုပ္ပါမယ္။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ website အတိုင္းပဲ ထားလိုက္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ localhost ဆိုတာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ computer မွာ ရွိတဲ႔ IIS ကို ရည္ညႊန္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။


ျပီးရင္ Default.aspx.cs file ကိုဖြင့္လိုက္ပါ။ page load event ထဲမွာ ဒီ code ကိုရိုက္ျပီး run ၾကည့္ပါဦး။

protected void Page_Load(object sender, EventArgs e)
{
       Response.Write("<h1>Hi everybody</h1><h3>welcome to you all</h3>");
}

ကြၽန္ေတာ္တို႔ program ရဲ႕ output ကို Internet Explorer ထဲမွာ ခုလိုမ်ိဳး ေတြ႕ၾကရမွာပါ။